Dry needling: wat is het precies en werkt het echt?

Dry needling is een techniek waarbij dunne, steriele naalden worden ingebracht in verharde, pijnlijke plekken in de spier die triggerpoints worden genoemd. Deze triggerpoints kunnen ook uitstralende pijn veroorzaken naar andere lichaamsdelen. De naam 'dry' verwijst naar het feit dat er geen vloeistof wordt ingespoten. De naald zelf is het werkzame middel. Hoewel dry needling uiterlijk lijkt op acupunctuur, is het wetenschappelijk en conceptueel een volledig andere benadering.

De techniek wint snel terrein in de fysiotherapiepraktijk. Een review gepubliceerd in het Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy in 2021 vond dat dry needling bij myofasciale pijn significant effectiever was dan sham-procedures (nep-behandelingen) in het verminderen van pijn en het verbeteren van functie. Het is daarmee een waardevolle toevoeging aan het fysiotherapeutisch behandelarsenaal, mits ingezet als onderdeel van een integraal plan.

1.Dry needling vs. acupunctuur: een cruciaal onderscheid

Acupunctuur is geworteld in de traditionele Chinese geneeskunde en werkt met het idee van energiebanen in het lichaam. Dry needling heeft geen enkele relatie met dat concept. De naaldplaatsing bij dry needling is volledig gebaseerd op anatomie, spierfysiologie en neurologie. Een fysiotherapeut die dry needling toepast lokaliseert triggerpoints door de spier zorgvuldig te palperen en brengt de naald gericht in het meest gespannen deel van de spiervezel.

In Nederland mag dry needling worden toegepast door geregistreerde fysiotherapeuten die daarvoor een erkende postacademische opleiding hebben gevolgd. Menno Wennekers heeft deze opleiding afgerond en past dry needling dagelijks toe als integraal onderdeel van het fysiotherapeutisch behandelplan.

2.De wetenschap achter triggerpoints

Triggerpoints zijn hyper-irritabele, strakke banden in skeletspieren die bij druk lokale pijn en karakteristieke uitstralende pijn veroorzaken. Ze zijn voor het eerst uitgebreid beschreven door de Amerikaanse arts Janet Travell, die ze in de jaren vijftig systematisch in kaart bracht. Hoewel de exacte fysiologische mechanismen nog onderwerp van wetenschappelijk debat zijn, zijn er sterke aanwijzingen dat triggerpoints gepaard gaan met lokale hypoxie, een verhoogde concentratie algogene stoffen en abnormale acetylcholineafgifte op de motorische eindplaat.

Wanneer de naald de spiervezel raakt, treedt vaak een lokale spiertrekkingsrespons op: een korte, reflexmatige samentrekking van de spier. Dit is een gewenst teken en wijst erop dat de naald op de juiste locatie zit. Na de trekkingsrespons ontspant de spiervezel, verbetert de lokale doorbloeding en normaliseert de chemische omgeving rondom het triggerpoint. Het netto effect is pijnvermindering en een grotere beweeglijkheid.

3.Hoe verloopt een dry needling sessie?

Dry needling wordt bij Fysiotherapie Wennekers altijd ingezet als onderdeel van een breder behandelplan. Het is geen op zichzelf staande therapie. De sessie begint met een herbeoordeling van de klacht en het identificeren van de relevante triggerpoints. Afhankelijk van de locatie en omvang van de klacht worden één tot meerdere naalden aangebracht. Elke naald blijft doorgaans 30 seconden tot twee minuten zitten.

Tijdens de behandeling kunt u een licht stekend of krampend gevoel ervaren op het moment van de spiertrekkingsrespons. Na afloop van de sessie is het normaal dat de behandelde spier 24 tot 48 uur licht pijnlijk aanvoelt, vergelijkbaar met spierpijn na inspanning. Dit is een fysiologische reactie die wijst op herstelprocessen in de spier. Drinken van voldoende water en licht bewegen na de behandeling helpen bij het herstel.

4.Voor welke klachten is dry needling effectief?

Dry needling is met name effectief bij het myofasciaal pijnsyndroom, waarbij triggerpoints in de spieren de bron van de klachten zijn. Veelvoorkomende aandoeningen waarbij de techniek wordt ingezet zijn spanningshoofdpijn en nekpijn (met name wanneer de trapezius en suboccipitale spieren betrokken zijn), lage rugpijn met spierspanning als component, schouderpijn door triggerpoints in de rotatorenmanchet, en kniepijn waarbij de quadriceps of hamstrings overbelast zijn.

Het is belangrijk te benadrukken dat dry needling het best werkt in combinatie met oefentherapie, manuele therapie en houdingscorrectie. De naald vermindert de spierspanning die herstel belemmerde. De oefentherapie die erop volgt zorgt ervoor dat de spier opnieuw kracht opbouwt en de juiste motorische patronen herstelt.

5.Bijwerkingen en veiligheid

Dry needling is, mits uitgevoerd door een gekwalificeerde fysiotherapeut, een veilige behandeling. De meest voorkomende bijwerking is lokale spierpijn na de behandeling, die gewoonlijk vanzelf verdwijnt. Soms treedt een klein hematoom op op de naaldplaats. Ernstige complicaties zijn uitermate zeldzaam bij correcte uitvoering met steriele materialen.

Dry needling is gecontra-indiceerd bij bloedstollingstoornissen, gebruik van bepaalde bloedverdunners, lokale huidinfecties en tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Patiënten met naaldenfobie kunnen beter worden behandeld met alternatieve technieken zoals ischemische compressie of manuele triggerpoint-behandeling.

6.Dry needling bij Fysiotherapie Wennekers

Bij Fysiotherapie Wennekers zetten we dry needling in als één van de behandeltechnieken binnen een integraal fysiotherapeutisch plan. We besluiten nooit zomaar te naalden. Elke beslissing is gebaseerd op een grondige diagnose en wordt in overleg met u als patiënt genomen. Menno Wennekers heeft jarenlange ervaring met de techniek en past hem toe bij een breed scala aan spier- en gewrichtsklachten.

Wilt u meer weten over dry needling of wilt u weten of het voor uw klachten geschikt is? Bekijk onze dry needling behandelpagina voor meer informatie, of maak direct een afspraak.